راهنمای کامل اجزای فیش حقوقی؛ هر عدد چه معنایی دارد؟
بسیاری از کارگران و حتی کارفرمایان، فیش حقوقی را فقط از روی «خالص پرداختی» میخوانند و از معنای بقیه ردیفها میگذرند. اما فیش حقوقی سند رسمی رابطه مالی کارگر و کارفرماست و در دعاوی اداره کار، دریافت تسهیلات بانکی و محاسبه سوابق بیمهای به آن استناد میشود. شناخت دقیق اجزای آن هم حق شماست و هم به پیشگیری از اختلاف کمک میکند.
بخش اول: مزایا و دریافتیها
ستون دریافتیهای فیش حقوقی معمولاً از این ردیفها تشکیل میشود:
- حقوق پایه (مزد مبنا): مبلغ مصوب شورای عالی کار برای هر سال که هیچ قراردادی نمیتواند کمتر از آن باشد.
- حق مسکن: مبلغ ثابت ماهانه که هر سال با مصوبه دولت بهروزرسانی میشود.
- حق بن (خواربار): کمکهزینه اقلام مصرفی که به همه کارگران مشمول قانون کار تعلق میگیرد.
- حق اولاد: به ازای هر فرزند معادل سه برابر حداقل مزد روزانه، مشروط به داشتن حداقل ۷۲۰ روز سابقه بیمه.
- پایه سنوات: مبلغ روزانهای که به کارگران دارای بیش از یک سال سابقه در همان کارگاه تعلق میگیرد.
- اضافهکاری: هر ساعت اضافهکار معادل ۱.۴ برابر مزد یک ساعت عادی محاسبه میشود.
بخش دوم: کسورات قانونی
از جمع دریافتیها، دو کسر اصلی انجام میشود. اول حق بیمه سهم کارگر معادل ۷ درصد حقوق و مزایای مشمول بیمه است که به حساب سازمان تأمین اجتماعی واریز میشود. دوم مالیات بر درآمد حقوق است که پس از کسر سقف معافیت سالانه، بهصورت پلکانی از درآمد مازاد محاسبه میشود.
علاوه بر این دو، ممکن است کسورات توافقی مانند اقساط وام، مساعده دریافتی یا سهم بیمه تکمیلی نیز در فیش درج شود. نکته مهم این است که کسورات توافقی باید مستند به توافق کتبی باشند و کارفرما نمیتواند بدون رضایت کارگر مبلغی را از حقوق او کم کند.
خالص پرداختی چگونه به دست میآید؟
فرمول کلی ساده است: جمع مزایا و دریافتیها منهای جمع کسورات، برابر است با خالص پرداختی که به حساب شما واریز میشود. اگر عدد واریزی با فیش نمیخواند، ابتدا تاریخ کارکرد و روزهای کاری ثبتشده را کنترل کنید؛ بیشتر مغایرتها از همینجا شروع میشود.
ابزار محاسبه فیش حقوقی کاریار همه این ردیفها را بر اساس بخشنامه مزد سال جاری و بهصورت خودکار محاسبه میکند تا هم کارفرما با اطمینان فیش صادر کند و هم کارگر بتواند درستی محاسبات را راستیآزمایی کند.
